Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli lokalnych władz z burmistrzem Leszkiem Włodarskim na czele, starszych mieszkańców miasta oraz młodzież z Zespołu Szkół Górniczych, tworząc przestrzeń do międzypokoleniowego dialogu o trudnej przeszłości regionu.
Sylwetka naukowa i misja prof. Sabiny Bober
Prof. dr hab. Sabina Ewa Bober jest uznanym autorytetem w dziedzinie historii Kościoła oraz relacji polsko-żydowskich. Związana zawodowo z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim Jana Pawła II, gdzie pracuje w Pracowni Studiów nad Holokaustem Żydów Polskich i Europejskich, łączy pracę naukową z aktywnością na rzecz zachowania pamięci materialnej. Jej dorobek obejmuje kilkanaście monografii, w tym tak znaczące pozycje, jak "Bóg i człowieczeństwo w niemieckich obozach koncentracyjnych" oraz "Trudny przeciwnik. Arcybiskup Ignacy Tokarczuk". Obecnie pełni również funkcję kierownika Oddziału Upamiętniania Miejsc Martyrologii w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubelskiego, gdzie nadzoruje kluczowe projekty historyczne.
"Pamięć jest naszym obowiązkiem" – monografia i projekt systemowy
Głównym punktem spotkania była promocja najnowszej książki profesor Bober pt. "Pamięć jest naszym obowiązkiem. Upamiętnianie Żydów na terenie województwa lubelskiego". Publikacja ta ma charakter prekursorski – po raz pierwszy w sposób systematyczny zbiera i opisuje historie społeczności żydowskich z ponad stu miejscowości Lubelszczyzny, koncentrując się na mniejszych ośrodkach, których dzieje były dotąd rozproszone w źródłach. Książka powstała w kontekście 80. rocznicy akcji "Reinhardt" i jest ściśle powiązana z unikalnym w skali kraju projektem "Tablic Pamięci", zainicjowanym przez Marszałka Województwa Lubelskiego, Jarosława Stawiarskiego.
Projekt ten zakłada umieszczenie pamiątkowych tablic z brązu w 124 miejscowościach regionu, w których przed wojną Żydzi stanowili istotną część społeczności. Prof. Bober podkreśla, że tablice te powinny znajdować się w centrach miejscowości – tam, gdzie niegdyś toczyło się wspólne życie – a nie na ich obrzeżach. Podczas wykładu Profesor zaznaczyła, że po wojnie pamięć o żydowskich sąsiadach została w dużej mierze wyparta ze świadomości społecznej, a dzisiejszym obowiązkiem, szczególnie chrześcijan i sąsiadów, jest dbałość o miejsca ich pochówku i materialne ślady obecności.
Łęczyńskie ślady przeszłości i wizja Centrum Dialogu
Wizyta prof. Bober stała się bodźcem do przywołania tragicznych losów żydowskich mieszkańców Łęcznej. Burmistrz Leszek Włodarski przypomniał, że w okolicach tutejszej synagogi funkcjonowało getto, a w jego sąsiedztwie Niemcy zamordowali ponad tysiąc osób. Krokiem ku przywróceniu pamięci było postawienie w 2023 roku pomnika z macewą, jednak najbardziej ambitnym planem miasta jest rewitalizacja Dużej Synagogi.
Dzięki najwyżej ocenionemu projektowi w województwie Łęczna otrzymała blisko 11 mln zł dofinansowania na przekształcenie zabytku w Centrum Dialogu Międzykulturowego. Po trwających około dwóch lat pracach, w odnowionym budynku znajdzie nową siedzibę Biblioteka Główna, z nowoczesnymi czytelniami na parterze oraz salami wystawienniczymi w piwnicach, które będą prezentować eksponaty związane z bogatą historią ziemi łęczyńskiej.
Globalne znaczenie lubelskiej inicjatywy
Prof. Sabina Bober zwróciła uwagę na unikalność działań podejmowanych na Lubelszczyźnie w skali światowej. Poinformowała, że stała wystawa dokumentująca te wysiłki upamiętniające znajdzie się w Izraelu, co jest zjawiskiem dotąd niespotykanym. Sama monografia "Pamięć jest naszym obowiązkiem" ma zostać przetłumaczona na język angielski, aby dotrzeć do potomków lubelskich Żydów na całym świecie.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.