Ta unikatowa w skali całego kraju rezydencja stanowi rzadki przykład zastosowania stylu zakopiańskiego w architekturze murowanej, będąc świadectwem patriotycznych ambicji i artystycznej wizji dawnych właścicieli majątku.
Styl zakopiański, którego twórcą był Stanisław Witkiewicz senior, u progu XX wieku był postrzegany jako wyczekiwany styl narodowy. Choć pierwotnie kojarzony z drewnianymi willami Podhala, dzięki współpracy Witkiewicza z Janem Steckim, wybitnym ekonomistą i późniejszym ministrem, doczekał się swojej wyjątkowej interpretacji na terenie województwa lubelskiego. Jak przypomina Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków, wybór takiej formy architektonicznej przez Steckiego nie był przypadkowy. Jako aktywny działacz społeczny i polityczny, pragnął on wznieść rezydencję, która w nowoczesny sposób nawiązywałaby do polskich korzeni, unikając powielania wzorców obcych.
Historia budowy dworu sięga 1901 roku, kiedy to po intensywnej korespondencji między właścicielem a artystą, budowniczy Tadeusz Prauss przygotował rysunki techniczne nowej siedziby. Prace postępowały sprawnie, o czym świadczy list Jana Steckiego z sierpnia 1904 roku. Właściciel z dumą informował w nim Witkiewicza, że dom jest już zupełnie gotowy i od tygodnia zamieszkały, dodając, że jego niezwykły wygląd budzi podziw wszystkich odwiedzających. To, co najbardziej zdumiewało gości, to fakt, że zakopiańskie formy, tradycyjnie realizowane w drewnie, tutaj zostały odtworzone z kamienia i cegły.
Jan Stecki nie ograniczył się jedynie do sfinansowania projektu, ale aktywnie uczestniczył w kreowaniu detali swojego domu. Wniósł on do koncepcji Witkiewicza poprawki i dodał autorskie elementy, takie jak ozdobne kraty okienne czy barwne witraże w sieni. Te ostatnie przedstawiały pawie pióra w huculskim naczyniu, zwanym obwarzankiem, i zostały wykonane w renomowanym warsztacie Białkowskiego i Skibińskiego w Warszawie. Choć oryginalne witraże nie przetrwały do naszych czasów, ich wygląd znamy dzięki zachowanej dokumentacji fotograficznej, która pozwala historykom sztuki na rekonstrukcję wizualną dawnych wnętrz.
Dopełnieniem całego założenia była brama wjazdowa, również utrzymana w stylu zakopiańskim. Co ciekawe, jej projekt został pierwotnie stworzony przez Witkiewicza dla słynnej willi "Pod Jedlami" w Zakopanem, a Stecki odtworzył ją w Łańcuchowie na podstawie fotografii. Obecnie ta zabytkowa brama nie znajduje się już przy dworze - została przeniesiona do Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie, gdzie służy jako przykład kunsztu dawnych rzemieślników i popularności nurtu zakopiańskiego poza terenem Tatr.
Ochrona takich miejsc jest kluczowa dla zachowania ciągłości kulturowej regionu, a przypominanie o ich historii przez instytucje takie jak Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków pomaga mieszkańcom lepiej zrozumieć bogactwo dziedzictwa, które znajduje się tuż obok nich.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.